Het boek dat er moet komen

EEN OORD VAN BANG WACHTEN

Project geschiedschrijving gijzelaarskamp en Polizeigefängnis Haaren 1941-1944

Begin

In de zomer en de herfst van 2015 verrichtte auteur Peter Bak vooronderzoek voor een studie over ‘Lager Haaren’. Het resulteerde in een projectvoorstel, dat in maart 2016 werd gevolgd door een actie ter financiering van het verdere onderzoek en het te schrijven boek. De respons was groot en hartverwarmend. Een halfjaar later was € 25.000 binnen. Op het moment van dit schrijven staat de teller op bijna € 45.000 en worden belangrijke vorderingen gemaakt om de totale begroting, inclusief presentatie e.d., van om en nabij € 88.000,- , rond te krijgen.

Voortgang onderzoek

Peter in actie
Peter Bak heeft het onderzoek naar de periode dat het Haarense Groot Seminarie als gijzelaarskamp werd gebruikt (november 1941 tot januari 1943) nagenoeg afgerond. De oogst aan gegevens is boven verwachting. Nazaten van de gegijzelden blijken nog over veel archiefmateriaal te beschikken, dat voor het boek in wording van grote waarde is. Sinds enkele weken is Peter Bak bezig met het onderzoek naar de periode van januari 1943 tot september 1944, toen het Groot Seminarie een gevangenis van de Sicherheitsdienst was. Tegelijkertijd zal hij al een begin maken met het schrijven van het boek, namelijk met het eerste deel over het gijzelaarskamp.

Afronding onderzoek, publicatie boek

Peter Bak hoopt het onderzoek naar het tijdvak dat Haaren als Polizeigefängnis dienst deed komende zomer te voltooien. Vervolgens zal hij zich geheel op het schrijven van het boek gaan richten. De presentatie van het boek is gepland op  zaterdag 12 mei 2018, tijdens de plechtige opening van het seizoen 2018-2019 van de Gedenkplaats Haaren. De aanwezigheid van de laatste ooggetuigen en van de kinderen van voormalige gijzelaars en gevangenen zal daarbij een belangrijke rol spelen. Het boek zal verschijnen in de reeks Bijdragen tot de geschiedenis van het Zuiden van Nederland. De reeks wordt uitgegeven door de Stichting Zuidelijk Historisch Contact, in samenwerking met uitgeverij Verloren in Hilversum. Prof. dr. Arnoud-Jan Bijsterveld, hoogleraar Cultuur in Brabant aan Tilburg University en redactievoorziter van Bijdragen tot de geschiedenis van het Zuiden van Nederland, onderschrijft het grote belang van het boek en ziet er zeker een publiek voor. De omvang van het boek zal rond de 350 pagina’s belopen. Het zal zo royaal mogelijk worden geïllustreerd.

Over de auteur

Peter Bak (1963) werd als historicus opgeleid aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, waar hij ook promoveerde. Na zijn promotie ging hij freelance aan de slag en schreef  hij over de meest uiteenlopende onderwerpen: van het eerste ‘Blijf-van-m’n lijf-huis’ in Nederland tot de geschiedenis van de NCRV.

Een greep uit zijn

  • Een ‘meneer’ van een krant – Trouw en Bruins Slot 1943-1968, dissertatie (Kampen 1999)
  • Een soeverein leven – Biografie van W.F. de Gaay Fortman (Amsterdam 2004)
  • Bewogen en bevlogen – Het Europees elan van prinses Beatrix (Amsterdam 2005)
  • Gedonder in de sociale – Vijftig jaar sociaal-culturele wetenschappen aan de Vrije Universiteit 1963-2013 (Zoetermeer 2013)
  • Verkondiging en verstrooiing – Een geschiedenis van de NCRV 1924-2014 (Amsterdam 2014), met Wim Berkelaar

Verdere plannen

In september 2019 zal het 75 jaar geleden zijn dat de geallieerde troepen Zuid-Nederland binnentrokken. Op 17 september 1944 werden de laatste tien gevangenen uit ‘Lager Haaren’ vrijgelaten en ontruimde de SD het gebouw. Het ‘oord van bang wachten’ was na drie jaar verleden tijd. De Gedenkplaats wil, aanknopend bij Peter Baks studie, ruime aandacht aan dit gedenkwaardige feit besteden. Met het oog op een aansprekende publieks-presentatie op locatie, op televisie en op sociale media beogen we het geschreven woord te laten volgen door het beeld en het maken van een documentaire film.

Tijdpad

Wat er nog moet gebeuren:

  • voortzetting van het onderzoek voor de tweede periode: januari 1943 tot september 1944. Planning afronding: 1 juni 2017
  • schrijven van het boek. Het zal circa 350 pagina’s omvatten, toegankelijk zijn voor een breed publiek en daartoe ⎼ afhankelijk van het beschikbare beeldmateriaal ⎼ ruim worden geïllustreerd. De wetenschappelijke verantwoording zal door middel van eindnoten plaatsvinden. Planning afronding manuscript: 1 februari 2018
  • bespreking eindtekst, kopijklaar maken en opmaken boektekst, corrigeren opmaakproeven. Planning afronding: 1 april 2018
  • publicatie en presentatie: zaterdag 12 mei 2018 tijdens de officiële opening van het seizoen 2018-2019 van Gedenkplaats Haaren

Haaren, februari 2017

Terug